वेद मंदिर, मागोवा नाशिक नगरीचा...

वेद मंदिर

वेद मंदिर

     पवित्र गोदावरी नदीच्या किनारी वसलेली नाशिक नगरी भगवान श्रीराम यांच्या तपोभूमी आणि महान ऋषीमुनी यांनी तपश्चर्या वा साधना केलेलं हे ठिकाण आहे.  पुण्यभूमी नाशिकची अध्यात्मिक आणि उज्ज्वल सांस्कृतिक परंपरामध्ये मंगलमयी वास्तूचा समावेश झाला आहे.  अद्भुत वास्तूचे नाव ‘श्री गंगेश्वर वेदमंदिर’ असे आहे.

     श्री गुरु गंगेश्वर वेद मंदिराचे प्रवर्तक व निर्माते सेठ श्री. किसनलालजी सारडा आणि त्यांची पत्नी सौ. किरणदेवी सारडा यांनी स्वर्गीय पूज्य पिताजी श्री. बस्तीरामजी सारडा यांच्या प्रित्यर्थ मातोश्रीच्या नावाने या ट्रस्टची स्थापना केली.  सध्या ‘मातोश्री रामप्यारीबाई सारडा धार्मिक प्रतिष्ठान’ म्हणून ट्रस्ट कार्यरत आहे.

     श्री गुरु गंगेश्वर वेद मंदिराचे उद्घाटन व प्राणप्रतिष्ठा दिनांक २३ जानेवारी १९८८ ला स्वयं गुरु गंगेश्वरनंदजीच्या हस्ते झाले.  मंदिराची लांबी ८२ चौ. फुट व रुंदी ६५ चौ. फुट आणि उंची ७८ चौ. फूट आहे.  ही वास्तू साकार करण्यासाठी राजस्थान आणि गुजरातच्या कामगारांनी ३ वर्ष दिवसरात्र मेहनत करून आकर्षक मंदिराची उभारणी केलेली आहे.   

वेद विहित तुम्ही आईका हो कर्मे I बोलती ती वर्मे संतांपुढे II

वेद शास्र नाही पुराण प्रमाण I तयाचे वदन नावलोका II

     मुख्य मूर्ती संगमरवर दगडाची आहे.  याबरोबरच गुरु गंगेश्वरानंदजी यांची कांस्याची मूर्ती आहे. ‘गुरुगंगेश्वर आणि वेद मंदिर’ यांच्या नावामागे एक आख्यायिका आहे, त्यामुळे या मंदिराला विशेषत्व प्राप्त होते.  वेद परम ज्ञानाचे प्रतिक मानले जाते, तर गुरुगंगेश्वरानंदजी         परम साधनेचे प्रतिक मानले जाते.  पूज्य गुरु प्रकाश स्वरूप स्वामी गंगेश्वरानंदजी उच्च     कोटीचे विद्वान होते.  पूज्य गुरु गंगेश्वरानंदजींचा जन्म २७ डिसेंबर १८८१ ला पंजाब मध्ये झाला आणि महानिर्वाण वयाच्या १११ व्या वर्षी फेब्रुवारी १९९२ ला झाले.  विश्वातील एक अनोखे साधू होते.  प्रज्ञाचक्षुही होते, तसेच चारही वेद त्यांच्या तोंडपाठ होते. मंत्र आणि अर्थ यांचे परिपूर्ण ज्ञान त्यांना होते.  गुरुदेव यांचे संपूर्ण जीवन ‘वेद भगवान’ साठी समर्पित केले होते. गुरुदेव यांनी प्राचीन ग्रंथ वेद जे वेगवेगळे झाले होते. त्यांचे संकलन करून शुद्ध रुपात विशेष कागदावर शुद्ध शाई आणि विशेष प्रिंट करून ‘भगवान वेद’ यांच्या ११०० प्रती छापल्या.                             या प्रती आज विश्वात सर्वात शुद्ध मानल्या जातात.  या ग्रंथांचा पूजा आणि अभ्यास मंदिर, विश्वविद्यालये, मठ व मान्यवरांच्या घरी केली जाते.  वेद शाळांमध्ये सूद्धा आजकाल शिकविले                  जात आहे.  तिथे आजपण गुरु शिष्य परंपरांत वेदाचे शिक्षण दिले जाते.  यामुळेच त्यांच्या मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठा या वेद मंदिरात केली आहे.

     याबरोबरच प्रभू श्री रामचंद्र, लक्ष्मणजी आणि देवी सीतामाई यांच्याही संगमरवरी दगडापासून ६ फूट उंचीच्या मूर्ती जयपूरहून बनवून आणलेल्या आहे.  यांचे वस्र आणि दागिने मथूराहून बनवून आणलेले आहे.  त्यांच्या समोरच हनुमानाची मूर्तीची स्थापना केलेली आहे. 

     तसेच बारा ज्योतिर्लिंगमधील  एक त्र्यंबकेश्वर तीर्थस्थानी आहे. यामुळे वेद मंदिराच्या उजव्या बाजूला शिवलिंग, पार्वती, नंदी यांच्या मूर्ती आहेत. शिवलिंग काळ्या दगडापासून तयार केलेले असून वजन १७०० कि.ग्रॅ. आहे. नंदीच्या मूर्तीचे वजन ९०० कि.ग्रॅ. आहे. याबरोबर                          शिवलिंगाची मूर्तीपण येथे आहे. प्रवेशद्वाराजवळ विघ्नहर्ता गणेशाची मंगलमय मूर्तीची स्थापना केलेली आहे.

     श्री गुरुगंगेश्वर वेद मंदिर नवीन मध्यवर्ती बसस्थानकच्या १० ते १५ मीटर अंतरावर आहे. रिक्क्षा वा पायी या मंदिराकडे जाता येते.  विलक्षण आकर्षण असलेले हे वेद मंदिर मायको सर्कल जवळ  आहे.  मंदिरात पुजारी सर्व देखभाल तर करतात, तसेच मंदिर परिसरात पिण्याच्या पाण्याची सोय केलेली आहे.  तसेच मंदिरात वेद पठन, भजन सतत चालू असते.  स्थानिक भाविक या मंदिरात दर्शन घेण्यासाठी तर येतात परंतु आल्हाददायक वातावरण असल्याने बराचसा वेळ येथे व्यतीत करतात.